Bài viết
01:45:50 08/05/2023Thuộc khu vực dãy Himalaya, Bhutan là một đất nước nhỏ xíu xiu, cùng với Tây Tạng và Nepal là những vùng đất bị kẹp giữa hai ông kẹ Trung Quốc và Ấn Độ. Bên cạnh Tây Tạng với số phận long đong giờ đã thành một phần của Trung Quốc và Nepal với một nền địa chất hết sức mong manh phải gồng mình gánh chịu nhiều thảm họa động đất, Bhutan hiền hòa tồn tại và bằng cách kỳ diệu nào đó tìm được cho mình sự bình yên ngay ở rìa bão giông.
(Ảnh từ trang này)
"Cảnh quan độc đáo" và "Phật giáo" là hai yếu tố thu hút du khách lựa chọn Bhutan. Ban đầu, mình đến với Bhutan vì thiên nhiên và cũng vì đây là một điểm du lịch không quá đông đúc ồn ào, nôm na là có một “vibe” rất khác biệt. Nhưng rồi sau chuyến đi, chính những điều thú vị đầy màu sắc tôn giáo trong cuộc sống của người Bhutan đã khiến mình tò mò và bị cuốn vào việc tìm hiểu thêm những nét văn hóa thú vị của các quốc gia Phật giáo quanh dãy Himalaya.
Tôn giáo ẩn hiện trong đời sống
Đã có một thời gần như toàn bộ khu vực Himalaya là khu vực theo Phật giáo và thậm chí ngày nay tại các vùng như Ladakh, Zanskar, Lahaul, Spiti, Kinnaur, Sikkim (Ấn Độ), Mustang (Nepal), Tây Tạng và Bhutan thì Phật giáo vẫn còn chiếm đa số. Nền văn hóa Himalaya là nền văn hóa Phật giáo Tây Tạng, nên khi đến thăm các vùng đất này… ta thường bắt gặp những kiến trúc và nét văn hóa khá giống nhau như pháo đài, đền thờ, tháp cầu nguyện. Ngay cả món trà bơ Tây Tạng chẳng biết có liên quan gì đến tôn giáo không hay chỉ do học hỏi lẫn nhau về ẩm thực, vậy mà mấy nước này đều có cả. Hay như tranh thangka, một nghệ thuật vẽ tranh rất độc đáo cũng chính là một điểm chung mà ta có thể bắt gặp không chỉ ở Bhutan mà còn ở tất cả các quốc gia theo Phật giáo Tây Tạng.
Bức thangka khổng lồ treo trên tường một pháo đài ở Bhutan
Ở Bhutan, chuyển kinh luân - bánh xe luân hồi - cũng là biểu tượng Phật giáo được thấy ở khắp nơi với đủ mọi kích thước, từ đồ lưu niệm bé xíu nằm gọn trong lòng bàn tay tới những bánh xe to phải nhiều người mới xoay nổi. Và tất nhiên, bạn có thể tới Tây Tạng, Nepal, và một số vùng của Ấn Độ cũng có thể dễ dàng bắt gặp biểu tượng này.
Chuyển kinh luân ở đền Kyichu Lhakhang, Paro
Tôn giáo hòa mình vào thiên nhiên
Từ Bhutan có thể nhìn thấy nhiều đỉnh núi cao quanh năm phủ đầy tuyết của dãy Himalaya, trong đó đỉnh cao nhất nằm trong lãnh thổ đất nước là Gangkhar Puensum 7570m, đến nay vẫn chưa có người nào chinh phục được. Đỉnh núi này theo quan niệm của người dân địa phương là nơi vùng đất linh thiêng của các vị thần và linh hồn. Do đó, để tôn trọng tín ngưỡng tâm linh và phong tục tập quán của họ, chính phủ Bhutan đã đưa ra lệnh cấm leo Gangkhar Puensum.
Mình không có ảnh nào chụp được đỉnh Gangkhar Puensum, chỉ có ảnh dưới đây chụp đỉnh Jomolhari 7326m – một đỉnh núi cao khác thuộc dãy Himalaya – góc nhìn từ khách sạn Naksel.
Mount Jomolhari Bhutan
Khác với khung cảnh mơ mộng của những vùng núi châu Âu, thiên nhiên ở khu vực dãy Himalaya và những vùng đất lân cận hùng vĩ nhưng khắc nghiệt. Có lẽ vì không chống trả được với sức mạnh của tạo hóa, nên những dân tộc lâu đời ở đây đã chọn cách thờ phụng các vị Thần Phật để mong được che chở và ban phước lành. Những lá cờ ngũ sắc Lungta mà ta có thể bắt gặp khắp các mỏm núi cao, bờ sông, tu viện… ở những vùng đất này chính là sự thể hiện rất rõ quan niệm này. Người dân tin tưởng rằng những lời kinh, nguyện được in trên các lá cờ Lungta sẽ theo gió mà rải đi khắp không gian để các vị thần có thể biết được những lời cầu nguyện của chúng sinh.
Cờ Lungta trên đường đi lên Tiger Nest
Cùng nằm tựa vào dãy Himalaya vĩ đại nơi có những đỉnh núi linh thiêng, cùng chia sẻ một nền văn hóa Phật giáo Tây Tạng độc đáo và kỳ bí với các quốc gia lân cận, có phải những lời nguyện cầu viết trên Lungta của Bhutan được thần Phật nghe thấy rõ hơn và đáp lại nhiều hơn chăng? Hay vị trí khuất nẻo và khiêm nhường của Bhutan chính là sự may mắn đã giúp Bhutan tránh khỏi những hiểm nguy, và được yên ổn hơn những vùng đất láng giềng qua bao năm tháng? Mặc dù thắc mắc nhưng mình cũng không cố gắng tìm câu trả lời, vì với mình Bhutan đơn giản là điểm khởi đầu, là lý do để bắt đầu tìm hiểu những kiến thức về nền văn hóa Himalaya và về Phật giáo Tây Tạng, cũng như những ảnh hưởng sâu sắc của tôn giáo đến các dân tộc sống trong khu vực này, mà qua hàng ngàn năm giông bão của thiên nhiên và lịch sử cũng không thể che mờ...
Mời bạn cùng xem một số bức ảnh những công trình lịch sử mang sắc màu đặc trưng của văn hóa Himalaya ở Bhutan:
Pháo đài Punakha Dzong - pháo đài duy nhất ở Bhutan không nằm trên địa hình vách đá cheo leo hiểm trở
.jpg)
Cây cổ thụ trong sân Punakha Dzong
Màu sắc trắng - cam thường thấy trong các kiến trúc có gốc Tây Tạng
Một vị sư trẻ trong sân pháo đài kiêm tu viện Punakha Dzong
108 Bảo tháp ở đỉnh núi Punakha, do một hoàng hậu xây dựng để cầu nguyện cho nhà vua được trường thọ, có nguồn gốc và ý nghĩa gắn liền với Phật giáo
Các bạn có thể đọc thêm về bảo tháp tại đây
Cầu treo dài 300m bắc qua sông Po Chu ở Punakha, cờ Lungta treo ở bờ sông và trên thành cầu
Bonus: Trà bơ trứ danh vùng Himalaya, vị beo béo mặn mặn nhưng với cá nhân mình thì không hợp miệng lắm